ภาษีอีเซอร์วิส (e-Service) ของประเทศไทย: คู่มือทางกฎหมายฉบับสมบูรณ์สำหรับแพลตฟอร์มออนไลน์และธุรกิจ
เศรษฐกิจดิจิทัลในประเทศไทยได้มีการเติบโตอย่างก้าวกระโดดในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา ทั้งนี้ เพื่อให้เกิดการแข่งขันที่ยุติธรรมและปรับตัวให้สอดคล้องกับมาตรฐานการจัดเก็บภาษีระหว่างประเทศ รัฐบาลไทยจึงได้ประกาศใช้ ภาษีบริการอิเล็กทรอนิกส์ซึ่งกฎหมายฉบับนี้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อผู้ให้บริการด้านดิจิทัลจากต่างประเทศ, ผู้ให้บริการแพลตฟอร์มในประเทศ, รวมถึงผู้ประกอบการชาวไทยที่ต้องพึ่งพาและใช้บริการออนไลน์ระดับโลก
ภาษี E-Service คืออะไร?
หลัก ภาษีบริการอิเล็กทรอนิกส์ คือ ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ที่ประเทศไทยจัดเก็บจากผู้ให้บริการด้านดิจิทัลหรือผู้ให้บริการแพลตฟอร์มอิเล็กทรอนิกส์จากต่างประเทศ ที่ได้ให้บริการทางออนไลน์แก่ผู้ใช้บริการในประเทศไทยที่ไม่ได้จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ซึ่งหมายถึงผู้บริโภคทั่วไปและผู้ประกอบการรายย่อย)
ภายใต้ข้อบังคับนี้ หากผู้ให้บริการแพลตฟอร์มจากต่างประเทศมีรายได้ต่อปีจากผู้ใช้บริการในประเทศไทย เกินกว่า 1.8 ล้านบาทพวกเขามีหน้าที่ตามกฎหมายที่จะต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับบริการอิเล็กทรอนิกส์ (e-Service VAT) และนำส่ง ภาษี 7% ให้แก่กรมสรรพากรไทย
ในทางปฏิบัติในชีวิตประจำวัน เมื่อคุณซื้อโฆษณาบน Facebook, สมัครสมาชิก Netflix, ดาวน์โหลดแอปพลิเคชันจาก App Store หรือใช้บริการพื้นที่จัดเก็บข้อมูลบนระบบคลาวด์ (Cloud Storage) จาก Google หรือ AWS ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ในอัตรา 7% จะถูกรวมเข้าไว้ในโครงสร้างต้นทุนเรียบร้อยแล้ว และผู้ให้บริการต่างประเทศเหล่านั้นมีหน้าที่ต้องนำส่งเงินภาษีจำนวนดังกล่าวกลับมายังประเทศไทย
ขอบเขตการให้บริการและการจัดประเภทแพลตฟอร์ม
กฎหมายฉบับนี้ครอบคลุมการให้บริการทางดิจิทัลที่ส่งผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ตอย่างกว้างขวาง โดยสามารถจัดหมวดหมู่ขอบเขตออกเป็น 4 ด้านหลัก ๆ ดังนี้:
ข้อหมายเหตุสำคัญด้านการปฏิบัติตามกฎหมาย:
ข้อกำหนดในการปฏิบัติตามกฎหมายสำหรับผู้ให้บริการต่างประเทศ
ผู้ประกอบการต่างประเทศที่มีคุณสมบัติเข้าข่ายตามหลักเกณฑ์ จะต้องปฏิบัติตามกรอบข้อบังคับผ่านระบบออนไลน์ของกรมสรรพากรไทย ดังต่อไปนี้:
ผลกระทบต่อธุรกิจและผู้บริโภคชาวไทย
นับตั้งแต่การประกาศใช้กฎหมายฉบับนี้ภายใต้ พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลรัษฎากร (ฉบับที่ 53) พ.ศ. 2564ตัวบทกฎหมายดังกล่าวได้เข้ามาปรับเปลี่ยนทิศทางของภูมิทัศน์ทางธุรกิจในท้องถิ่นใน 3 รูปแบบหลัก ๆ ดังนี้:
กรณีศึกษาจากสถานการณ์จริง: “Aroma Café Online”
เพื่อแสดงให้เห็นถึงผลกระทบทางการเงินที่เกิดขึ้นอย่างชัดเจน ขอให้เรามาพิจารณาสถานการณ์จำลองในทางปฏิบัติร่วมกันดังนี้:
Aroma Café Online คือธุรกิจสตาร์ทอัพของไทยที่จำหน่ายกาแฟพิเศษ (Specialty Coffee) ผ่านช่องทางออนไลน์ ซึ่งมีค่าใช้จ่าย 100,000 บาทต่อเดือน ในการลงโฆษณาบน Facebook Ads เพื่อค้นหากลุ่มลูกค้าใหม่
บทเรียนสำคัญสำหรับผู้ประกอบการ
บทบัญญัติที่เกี่ยวข้องในประมวลรัษฎากร
กฎหมายภาษี E-Service มีผลบังคับใช้โดยการแก้ไขเพิ่มเติมบทบัญญัติเฉพาะบางมาตราในประมวลรัษฎากรของไทย ว่าด้วยเรื่องภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ดังต่อไปนี้:
บทสรุป
กฎหมายภาษี E-Service ถือเป็นก้าวสำคัญในการปรับปรุงนโยบายการคลังของประเทศไทยให้ทันสมัยเพื่อรองรับยุคดิจิทัล แม้ว่ากฎหมายฉบับนี้จะช่วยสร้างความเป็นธรรมในตลาด แต่ในขณะเดียวกันก็กำหนดให้ธุรกิจสตาร์ทอัพ, ผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม, และผู้ประกอบการในท้องถิ่นต้องกลับมาทบทวนกลยุทธ์การตั้งราคา, ปรับปรุงงบประมาณด้านซอฟต์แวร์, ตลอดจนนำระบบบัญชีที่มีความละเอียดรอบคอบมาใช้ เพื่อรักษาความสามารถในการทำกำไรของธุรกิจเอาไว้
